Logo OTI BIULETYN INFORMACYJNY O PROGRAMACH BADAWCZYCH KOMISJI EUROPEJSKIEJ logo IPPT
Nr 8/98 Redakcja Biuletynu Czerwiec 10, 98




IV Program Tematyczny: Energia, środowisko i zrównoważony wzrost

Badania i rozwój technologii w dziedzinie środowiska, energii i zrównoważonego zarządzania zasobami ekosystemu mają zasadnicze znaczenie dla realizacji polityki Unii. Wykorzystanie wiedzy i stosownych technologii pozwoli wyjść na przeciw szerokiemu zakresowi potrzeb. Rezultaty tych badań zapewnią bazę polityce ramowej zarówno na poziomie Wspólnoty jak i międzynarodowych traktatów.

Proponowany Program jest zgodny z wymogami ekonomicznego wzrostu i konkurencyjnego przemysłu respektujących środowisko i jakość życia, wymagających czystych, ekonomicznych i różnorodnych systemów i usług energetycznych. Program w szczególności powinien przyczynić się do redukcji emisji dwutlenku węgla i innych gazów cieplarnianych.

Pomimo, że badania i rozwój technologii w dziedzinie zarówno środowiska jak i energii są blisko związane ze sobą, jednak istnieją obszary wymagające specyficznego finansowego i administracyjnego traktowania. Stąd, wprowadzono dwa odrębne podprogramy.

Podprogram: Środowisko i zrównoważony wzrost.

akcje kluczowe
4 a1. Zrównoważone zarządzanie zasobami i jakością wody
Celem tej akcji jest rozwijanie nauki i technologii potrzebnych do racjonalnego zarządzania zasobami wody dla potrzeb gospodarstw domowych, przemysłu i rolnictwa.
Najważniejszymi tematami są:
  • sposoby i technologie oczyszczania zapobiegające skażeniom, oczyszczanie oraz racjonalne wykorzystanie i odzyskiwanie wody (włącznie z obiegami zamkniętymi; niezawodność sieci rozdzielczych); zintegrowane podejście do zarządzania źródłami wody i terenami podmokłymi;
  • technologie do monitorowania i zapobiegania skażeniom, zabezpieczanie i zarządzanie zasobami wód gruntowych i powierzchniowych z uwzględnieniem aspektów ekologicznych;
  • nadzór, systemy wczesnego ostrzegania i komunikacji;
  • technologie dla regulacji i zarządzania zasobami wody oraz technologie dla terenów jałowych, częściowo jałowych i deficytowych w wodę.

    4 a2. Zmiany globalne, klimat i różnorodność biologiczna
    Celem tej akcji jest rozwinięcie naukowej i technologicznej bazy oraz narzędzi niezbędnych do wspierania realizacji polityki Wspólnoty, szczególnie Programu Akcji Środowisko Komisji Europejskiej i Strategii Biologicznej Różnorodności oraz wspieranie badań, do których zobowiązanie wynika z traktatów i konwencji podpisanych przez Unię Europejską i jej członków. Ponadto celem tej akcji kluczowej jest wzrost zrozumienia dla problemów zrównoważonego wzrostu szczególnie ze strony przemysłu.

    W tym kontekście priorytetami są:
  • zrozumienie, wykrycie, oszacowanie i przewidywanie procesów globalnych zmian, z uwydatnieniem europejskich i regionalnych wpływów i przyczyn, z uwzględnieniem zjawisk zarówno naturalnych jak i antropogenicznych oraz w kontekście zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych. Powinny być tutaj wykorzystane nauki przyrodnicze, socjo-ekonomiczne i, tam gdzie zachodzi taka potrzeba, humanistyczne;
  • lepsze zrozumienie ekosystemów lądowych i morskich i związków pomiędzy nimi;
  • rozwój strategii i scenariuszy dla zapobiegania i przystosowywania się do zmian globalnych, zmian klimatycznych i zachowania różnorodności biologicznej w kontekście zrównoważonego wzrostu;
  • wspieranie udziału europejskiego w globalnym systemie obserwacji klimatu, ekosystemu lądowego (włączając różnorodność biologiczną) i oceanów (np. Euro-GOOS).

    4 a3. Zrównoważone ekosystemy morskie
    Celem tej akcji jest promocja zrównoważonego zintegrowanego zarządzania zasobami morskimi i wniesienie udziału w aspekcie morskim Piątej Akcji Planu dla Środowiska. Współpraca z innymi akcjami programu ramowego będzie zapewniona poprzez odpowiedni mechanizm koordynujący.
    Badania będą skierowane na:
  • rozwój potrzebnej bazy wiedzy naukowej o procesach morskich, ekosystemach i wzajemnym oddziaływaniu dla zrównoważonego wykorzystania środowiska i zasobów morskich;
  • redukcja wpływu działań ludzkich w różnorodność biologiczną, zrównoważone funkcjonowanie ekosystemów morskich oraz rozwój technologii pożądanych dla udostępnienia bezpiecznej i ekonomicznej eksploatacji, dotychczas zrównoważonych, zasobów morskich;
  • monitorowanie i zarządzanie procesami przybrzeżnymi w celu złagodzenia wpływu zanieczyszczenia, zalewania i erozji, w szczególności słabych linii brzegowych i ułatwieniu zabezpieczenia lądu przed abrazją;
  • prognozowanie środowiskowych ograniczeń dla bezpiecznych i zrównoważonych działań przybrzeżnych na platformach i innych urządzeniach, włączając elementy systemu obserwacji morskich.

    4 a4. Miasto jutra i dziedzictwo kulturalne
    Celem tej akcji jest zharmonizowany z globalnego, innowacyjnego i ekonomicznego punktu widzenia rozwój zurbanizowanego środowiska mieszkańców, w przyjazny środowisku sposób, z użyciem zaawansowanych modeli organizacyjnych, łączących w szczególności poprawę jakości życia, odbudowę socjalnej równowagi i osłony, zachowanie i wzbogacenie dziedzictwa kulturalnego dla zrównoważonej eksploatacji jego socjo-ekonomicznego potencjału dla rozwoju turystyki i wzrostu zatrudnienia.

    Zasadnicze zagadnienia na których skupią się te akcje to:
  • nowe modele dla zrównoważonego rozwoju europejskich miast i regionów miejskich, wypracowanie średnio- i długoterminowych socjo-ekonomicznych scenariuszy oraz badania, rozwój i wdrażanie działań wspierających konkurencyjność ekonomiczną, planowanie rozwoju miast i architektury, integracja socjalna, wydajność energetyczna i oszczędność energii (w szczególności w budownictwie i transporcie miejskim) i sieci informatyczne (koncepcja "cybermiast");
  • rozwój i wdrażanie technologii i produktów do diagnostyki, zabezpieczania, konserwacji, odnawiania i zrównoważonej eksploatacji dziedzictwa kulturalnego Europy, skupiających się zarówno na trwałych jak i ruchomych dobrach kultury i uwzględniających ich wartość i promujących jakość ;
  • rozwój i wdrażanie technologii dla ekonomicznego, czystego, efektywnego i zrównoważonego zabezpieczania, odzyskiwania, odnawiania i budowania, w szczególności dużych zespołów budynków;
  • studia porównawcze i ekonomicznie wydajne strategie dla zrównoważonych systemów transportu w środowisku miejskim.

    akcje ogólne dla badań i rozwoju techniki
    4.b1 Walka przeciwko głównym naturalnym i technologicznym zagrożeniom przez rozwijanie przewidywania, zapobiegania, ocenę wpływu i techniki łagodzące .

    4.b2 Rozwój technologii globalnej obserwacji Ziemi, szczególnie powstałych technologii satelitarnych do monitorowania środowiska i bogactw naturalnych i zastosowanie zarządzania ekosystemami.

    4.b3 Studia socjo-ekonomicznego aspektu rozwoju zmian środowiska w perspektywie zrównoważonego wzrostu (wpływ na społeczeństwo, ekonomię i zatrudnienie).

    akcje wspierające infrastrukturę badawczą
    4.c Zgodnie z zasadniczymi celami opisanymi powyżej, działania tej akcji powinny skupiać się na rozwoju infrastruktury badawczej takie jak np. bazay danych, ośrodki badań środowiska morskiego i centra komputerowe dla badań klimatu.

    Podprogram: Energia.

    akcje kluczowe
    4.a5 czystsze systemy energetyczne obejmujące źródła odnawialne
    Celem tej akcji jest zminimalizowanie wpływu środowiskowego produkcji i zużywania energii w Europie. Akcja będzie podjęta zarówno dla rozpatrzenia czystszych, najlepiej odnawialnych źródeł energii, jak i pomocy w redukcji wpływu na środowisko spalania paliw kopalnych.
    Badania skupią się na:
  • wytwarzanie na wielką skalę energii i/lub ciepła z węgla, biomasy i innych paliw, przy redukcji emisji CO2;
  • rozwój i wdrażanie, włącznie z propozycjami decentralizacji wytwarzania, nowych i odnawialnych źródeł energii, w szczególności energii biomasy, ogniw paliwowych, energii wiatrowej i słonecznej;
  • wydajne, oszczędne i czyste dla środowiska technologie produkcji energii;
  • integracja nowych i odnawialnych źródeł w systemy energetyczne.


    4.a6 ekonomiczna i wydajna energia dla konkurencyjnej Europy
    Celem tej akcji jest dostarczenie Europie niezawodnego, wydajnego i ekonomicznego zaopatrzenia w energię z korzyścią dla mieszkańców, funkcjonowania społeczeństwa i konkurencyjności przemysłu. Działania należy podjąć na wszystkich stadiach cyklu energetycznego - produkcji, dystrybucji i finalnego użycia - dla zwiększenia wydajności i redukcji kosztów.
    Zasadnicze cele to:
  • technologie racjonalnego i skutecznego końcowego wykorzystania energii;
  • technologie przesyłu i dystrybucji energii;
  • technologie magazynowania energii w makro- i mikro- skali;
  • poprawa poszukiwań, wydobycia i wydajnej produkcji węglowodorów;
  • poprawa wydajności nowych i odnawialnych źródeł energii;
  • opracowanie scenariuszy popytowo podażowych w systemie ekonomiczno-środowiskowo- energetycznym, interpretacja w ramach systemu, analiza efektywności kosztów (bazujących na kosztach całego życia) uwzględniająca wydajność wszystkich źródeł energii.
    akcje ogólne dla badań i rozwoju techniki
    4.b4 Studia nad socjo-ekonomicznymi aspektami energii w perspektywie zrównoważonego wzrostu (wpływ na społeczeństwo, ekonomię i zatrudnienie).


    Strona główna | Pierwsza strona