IV Program Tematyczny: Energia, środowisko i
zrównoważony wzrost
Badania i rozwój technologii w dziedzinie środowiska, energii i
zrównoważonego zarządzania zasobami ekosystemu mają zasadnicze znaczenie
dla realizacji polityki Unii. Wykorzystanie wiedzy i stosownych
technologii pozwoli wyjść na przeciw szerokiemu zakresowi potrzeb.
Rezultaty tych badań zapewnią bazę polityce ramowej zarówno na poziomie
Wspólnoty jak i międzynarodowych traktatów.
Proponowany Program jest zgodny z wymogami ekonomicznego wzrostu i
konkurencyjnego przemysłu respektujących środowisko i jakość życia,
wymagających czystych, ekonomicznych i różnorodnych systemów i usług
energetycznych.
Program w szczególności powinien przyczynić się do redukcji emisji
dwutlenku węgla i innych gazów cieplarnianych.
Pomimo, że badania i rozwój technologii w dziedzinie zarówno środowiska
jak i energii są blisko związane ze sobą, jednak istnieją obszary
wymagające specyficznego finansowego i administracyjnego traktowania.
Stąd, wprowadzono dwa odrębne podprogramy.
Podprogram: Środowisko i zrównoważony wzrost.
akcje kluczowe 4 a1. Zrównoważone zarządzanie zasobami i jakością wody
Celem tej akcji jest rozwijanie nauki i technologii potrzebnych do
racjonalnego zarządzania zasobami wody dla potrzeb gospodarstw domowych,
przemysłu i rolnictwa.
Najważniejszymi tematami są:
sposoby i technologie oczyszczania zapobiegające skażeniom,
oczyszczanie oraz racjonalne wykorzystanie i odzyskiwanie wody (włącznie
z obiegami zamkniętymi; niezawodność sieci rozdzielczych); zintegrowane
podejście do zarządzania źródłami wody i terenami podmokłymi;
technologie do monitorowania i zapobiegania skażeniom,
zabezpieczanie i zarządzanie zasobami wód gruntowych i powierzchniowych
z uwzględnieniem aspektów ekologicznych;
nadzór, systemy wczesnego ostrzegania i komunikacji;
technologie dla regulacji i zarządzania zasobami wody oraz
technologie dla terenów jałowych, częściowo jałowych i deficytowych w
wodę.
4 a2. Zmiany globalne, klimat i różnorodność biologiczna
Celem tej akcji jest rozwinięcie naukowej i technologicznej bazy oraz
narzędzi niezbędnych do wspierania realizacji polityki Wspólnoty,
szczególnie Programu Akcji Środowisko Komisji Europejskiej i Strategii
Biologicznej Różnorodności oraz wspieranie badań, do których zobowiązanie
wynika z traktatów i konwencji podpisanych przez Unię Europejską i jej
członków. Ponadto celem tej akcji kluczowej jest wzrost zrozumienia dla
problemów zrównoważonego wzrostu szczególnie ze strony przemysłu.
W tym kontekście priorytetami są:
zrozumienie, wykrycie, oszacowanie i przewidywanie procesów
globalnych zmian, z uwydatnieniem europejskich i regionalnych wpływów i
przyczyn, z uwzględnieniem zjawisk zarówno naturalnych jak i
antropogenicznych oraz w kontekście zrównoważonego wykorzystania zasobów
naturalnych. Powinny być tutaj wykorzystane nauki przyrodnicze,
socjo-ekonomiczne i, tam gdzie zachodzi taka potrzeba, humanistyczne;
lepsze zrozumienie ekosystemów lądowych i morskich i
związków pomiędzy nimi;
rozwój strategii i scenariuszy dla zapobiegania i
przystosowywania się do zmian globalnych, zmian klimatycznych i
zachowania różnorodności biologicznej w kontekście zrównoważonego wzrostu;
wspieranie udziału europejskiego w globalnym systemie
obserwacji klimatu, ekosystemu lądowego (włączając różnorodność
biologiczną) i oceanów (np. Euro-GOOS).
4 a3. Zrównoważone ekosystemy morskie
Celem tej akcji jest promocja zrównoważonego zintegrowanego zarządzania
zasobami morskimi i wniesienie udziału w aspekcie morskim Piątej Akcji
Planu dla Środowiska.
Współpraca z innymi akcjami programu ramowego będzie zapewniona poprzez
odpowiedni mechanizm koordynujący.
Badania będą skierowane na:
rozwój potrzebnej bazy wiedzy naukowej o procesach
morskich, ekosystemach i wzajemnym oddziaływaniu dla zrównoważonego
wykorzystania środowiska i zasobów morskich;
redukcja wpływu działań ludzkich w różnorodność
biologiczną, zrównoważone funkcjonowanie ekosystemów morskich oraz
rozwój technologii pożądanych dla udostępnienia bezpiecznej i
ekonomicznej eksploatacji, dotychczas zrównoważonych, zasobów morskich;
monitorowanie i zarządzanie procesami przybrzeżnymi w celu
złagodzenia wpływu zanieczyszczenia, zalewania i erozji, w szczególności
słabych linii brzegowych i ułatwieniu zabezpieczenia lądu przed abrazją;
prognozowanie środowiskowych ograniczeń dla bezpiecznych i
zrównoważonych działań przybrzeżnych na platformach i innych
urządzeniach, włączając elementy systemu obserwacji morskich.
4 a4. Miasto jutra i dziedzictwo kulturalne
Celem tej akcji jest zharmonizowany z globalnego, innowacyjnego i
ekonomicznego punktu widzenia rozwój zurbanizowanego środowiska
mieszkańców, w przyjazny środowisku sposób, z użyciem zaawansowanych
modeli organizacyjnych, łączących w szczególności poprawę jakości życia,
odbudowę socjalnej równowagi i osłony, zachowanie i wzbogacenie
dziedzictwa kulturalnego dla zrównoważonej eksploatacji jego
socjo-ekonomicznego potencjału dla rozwoju turystyki i wzrostu
zatrudnienia.
Zasadnicze zagadnienia na których skupią się te akcje to:
nowe modele dla zrównoważonego rozwoju europejskich miast
i regionów miejskich, wypracowanie średnio- i długoterminowych
socjo-ekonomicznych scenariuszy oraz badania, rozwój i wdrażanie działań
wspierających konkurencyjność ekonomiczną, planowanie rozwoju miast i
architektury, integracja socjalna, wydajność energetyczna i oszczędność
energii (w szczególności w budownictwie i transporcie miejskim) i sieci
informatyczne (koncepcja "cybermiast");
rozwój i wdrażanie technologii i produktów do diagnostyki,
zabezpieczania, konserwacji, odnawiania i zrównoważonej eksploatacji
dziedzictwa kulturalnego Europy, skupiających się zarówno na trwałych
jak i ruchomych dobrach kultury i uwzględniających ich wartość i
promujących jakość ;
rozwój i wdrażanie technologii dla ekonomicznego, czystego,
efektywnego i zrównoważonego zabezpieczania, odzyskiwania, odnawiania i
budowania, w szczególności dużych zespołów budynków;
studia porównawcze i ekonomicznie wydajne strategie dla
zrównoważonych systemów transportu w środowisku miejskim.
akcje ogólne dla badań i rozwoju techniki 4.b1
Walka przeciwko głównym naturalnym i technologicznym zagrożeniom przez
rozwijanie przewidywania, zapobiegania, ocenę wpływu i techniki
łagodzące .
4.b2
Rozwój technologii globalnej obserwacji Ziemi, szczególnie powstałych
technologii satelitarnych do monitorowania środowiska i bogactw
naturalnych i zastosowanie zarządzania ekosystemami.
4.b3
Studia socjo-ekonomicznego aspektu rozwoju zmian środowiska w
perspektywie zrównoważonego wzrostu (wpływ na społeczeństwo, ekonomię i
zatrudnienie).
akcje wspierające infrastrukturę badawczą 4.c
Zgodnie z zasadniczymi celami opisanymi powyżej, działania tej akcji
powinny skupiać się na rozwoju infrastruktury badawczej takie jak np.
bazay danych, ośrodki badań środowiska morskiego i centra komputerowe
dla badań klimatu.
Podprogram: Energia.
akcje kluczowe 4.a5 czystsze systemy energetyczne obejmujące źródła odnawialne
Celem tej akcji jest zminimalizowanie wpływu środowiskowego produkcji i
zużywania energii w Europie. Akcja będzie podjęta zarówno dla
rozpatrzenia czystszych, najlepiej odnawialnych źródeł energii, jak i
pomocy w redukcji wpływu na środowisko spalania paliw kopalnych.
Badania skupią się na:
wytwarzanie na wielką skalę energii i/lub ciepła z węgla,
biomasy i innych paliw, przy redukcji emisji CO2;
rozwój i wdrażanie, włącznie z propozycjami decentralizacji
wytwarzania, nowych i odnawialnych źródeł energii, w szczególności
energii biomasy, ogniw paliwowych, energii wiatrowej i słonecznej;
wydajne, oszczędne i czyste dla środowiska technologie
produkcji energii;
integracja nowych i odnawialnych źródeł w systemy
energetyczne.
4.a6 ekonomiczna i wydajna energia dla konkurencyjnej Europy
Celem tej akcji jest dostarczenie Europie niezawodnego, wydajnego i
ekonomicznego zaopatrzenia w energię z korzyścią dla mieszkańców,
funkcjonowania społeczeństwa i konkurencyjności przemysłu.
Działania należy podjąć na wszystkich stadiach cyklu energetycznego -
produkcji, dystrybucji i finalnego użycia - dla zwiększenia wydajności i
redukcji kosztów.
Zasadnicze cele to:
technologie racjonalnego i skutecznego końcowego
wykorzystania energii;
technologie przesyłu i dystrybucji energii;
technologie magazynowania energii w makro- i mikro- skali;
poprawa poszukiwań, wydobycia i wydajnej produkcji
węglowodorów;
poprawa wydajności nowych i odnawialnych źródeł energii;
opracowanie scenariuszy popytowo podażowych w systemie
ekonomiczno-środowiskowo- energetycznym, interpretacja w ramach systemu,
analiza efektywności kosztów (bazujących na kosztach całego życia)
uwzględniająca wydajność wszystkich źródeł energii.
akcje ogólne dla badań i rozwoju techniki 4.b4
Studia nad socjo-ekonomicznymi aspektami energii w perspektywie zrównoważonego wzrostu (wpływ na społeczeństwo, ekonomię i zatrudnienie).