BIULETYN INFORMACYJNY O PROGRAMACH BADAWCZYCH KOMISJI EUROPEJSKIEJ
	Nr 5/99	Redakcja Biuletynu	Kwiecień 15, 99

ELEMENTARZ 5PR

dr Andrzej Siemaszko

KTO MOŻE UCZESTNICZYĆ W 5PR?

W 5PR mogą uczestniczyć wszystkie polskie jednostki naukowo-badawcze, małe, średnie i duże przedsiębiorstwa, jednostki administracyjne i instytucje.

JAKIE SĄ WARUNKI UCZESTNICTWA?

Należy stworzyć międzynarodowe konsorcjum, które podejmie prace badawczo-rozwojowe zmierzające do rozwiązania priorytetowych problemów zdefiniowanych przez KE. Polska jako kraj stowarzyszony ma pełne prawa uczestnictwa.

JAKI POWINEN BYĆ SKŁAD KONSORCJUM?

Konsorcjum projektowe powinno liczyć 5-10 partnerów (instytucji) pochodzących z minimum 3-4 krajów.

KIEDY SKŁADAĆ WNIOSKI PROJEKTOWE?

Wnioski dotyczące projektów badawczo-rozwojowych (RTD) jak i rozwojowo-wdrożeniowych (demonstration) można składać w ramach konkursów ogłaszanych 2-3 razy rocznie. Obecnie jest otwarty I konkurs, który będzie zamknięty w pierwszej połowie czerwca; II konkurs będzie zamknięty w październiku br. Niestety nie wszystkie tematy badawcze są otwarte w każdym konkursie - trzeba sprawdzić w harmonogramie (road map). Wnioski dotyczące stypendiów można składać w dowolnym czasie.

GDZIE SZUKAĆ INFORMACJI O TEMATACH BADAWCZYCH?

Tematy badawcze są zawarte w czterech tzw. programach tematycznych.

Programy tematyczne dzielą się na akcje kluczowe i akcje ogólne (RTD of generic nature) - rozróżnienie pomiędzy akcjami kluczowymi i ogólnymi jest nieistotne. Przy dalszym podziale akcji otrzymujemy kierunki lub obszary działań (action lines, areas, objectives).

Tematy badawcze dotyczące socjoekonomicznych i politycznych aspektów nauki znaleźć można w programach horyzontalnych:

Do powyższych programów dochodzi jeszcze program EURATOM, z którym nie jesteśmy stowarzyszeni. Możemy brać w nim udział „jeżeli to leży w interesie UE” korzystajac ze środków KBN (dofinansowanie SPUB).

Naszym zadaniem jest zaproponowanie projektu obejmującego jeden kierunek działania (obszar) lub też kilka kierunków działań, ale z wyraźnym środkiem ciężkości w jednym z nich. Możliwe jest też złożenie pakietu kilku projektów (clusters).

Informacje o tematach badawczych zawarte są w poszczególnych planach pracy (workprogramme) dostępnych na stronie: http://www.npk.gov.pl/calls/calls_5pr.htm

GDZIE SĄ FORMULARZE PROJEKTOWE?

Wszelkie informatory i formularze projektowe są dostępne jedynie w formie elektronicznej. Należy je skopiować ze strony odpowiedniego programu tematycznego: http://www.npk.gov.pl/calls/calls_5pr.htm

Dla każdego programu tematycznego są opublikowane następujące dokumenty:

• call for proposals - informacje o konkursie

• workprogramme - najważniejszy

• guide for proposers - bardzo potrzebny, zawiera wskazówki jak przygotować wniosek projektowy (części A, B i C) część I - wspólna dla wszystkich programów tematycznych
  część IIA - fixed deadline / RTD projects - najistotniejsza, dotyczy projektów badawczych
  część IIB - continous submission - dotyczy stypendiów

• forms - formularze dla części A wniosku projektowego

• evaluation manual - na razie mniej potrzebny (do wykorzystania jako check list pod koniec maja)

OD CZEGO ZACZĄĆ PRZYGOTOWANIA?

Proponujemy podjęcie następujących działań:

• skopiować odpowiedni plan pracy i przewodnik ze strony: http://www.npk.gov.pl/calls/calls_5pr.htm

• uczestniczyć w spotkaniach informacyjnych i szkoleniowych

• zdefiniować swój temat badawczy, pomysł na projekt, wypełnić formularz poszukiwania partnerów (formularz znajduje się pod adresem: http://www.ippt.gov.pl/npk/cgi-bin/formularzNCP.cgi )

• zorientować się w ofertach współpracy napływających z zagranicy. Setki ofert można przejrzeć w RPK i BPK

• samemu skontaktować się z kolegami z Europy Zachodniej i zaproponować współpracę projektową

• poszukać partnerów w Polsce - małe lub średnie przedsiębiorstwo lub instytut badawczy. Łączny start 2-3 zespołów polskich wzmacnia naszą pozycję i poprawia warunki finansowe.

JAKIE KORZYŚCI FINANSOWE BĘDZIEMY MIELI?

Każdy z polskich partnerów (uniwersytet, instytut, przedsiębiorstwo, instytucja) powinien otrzymać 100-300 tys. euro z Komisji Europejskiej. Dodatkowo, w czasie trwania projektu polskie instytucje badawcze będą wsparte przez KBN kwotą wynoszącą do 90% całkowitego budżetu projektu. Z kolei małe i średnie przedsiębiorstwa mogą ubiegać się o grant eksploracyjny w wysokości do 22,5 tys. euro na przygotowanie się do uczestnictwa w projekcie europejskim.

JAKIE SĄ MOŻLIWE FORMY WSPARCIA PRZEZ KE?

5PR przewiduje dofinansowanie następujących kategorii aktywności:

• projekty badawczo-rozwojowe (RTD) - te są najważniejsze
• projekty rozwojowo-wdrożeniowe (demonstration)
• projekty mieszane (combined)
• sieci szkoleniowe
• sieci naukowe (networks)
• akcje koordynowania (concerted actions)
• stypendia naukowe
• wsparcie infrastruktury
• dostęp do infrastruktury
• budowa kilku centrów doskonałości w Polsce
• wsparcie eurokonferencji
• granty eksploracyjne dla małych i średnich przedsiębiorstw
• projekty kooperacyjne CRAFT dla małych i średnich przedsiębiorstw
• działania towarzyszące

JAKIE KORZYŚCI MOGĄ MIEĆ INSTYTUCJE BADAWCZE I INNOWACYJNE PRZEDSIĘBIORSTWA?

Instytucja pobiera 20% narzutu od kosztów projektu (minus usługi obce, a dla trybu FF 80%).

Należy się spodziewać wprowadzenia przez KBN nowego kryterium oceny placówek badawczych - ilości pieniędzy uzyskiwanych z 5PR. Stąd aktywność w projektach europejskich przekładałaby się bezpośrednio na ilość środków statutowych uzyskiwanych z KBN.

Warto też pamiętać o następujących możliwościach:

• środki na wsparcie infrastruktury. W każdym programie są dodatkowe środki na wsparcie pewnych typów infrastruktury (trzeba sprawdzić w planach pracy).

• środki na wsparcie „centrum doskonałości”. Planuje się powołanie w Polsce kilku centrów doskonałości - informacja w planie pracy PH1.

• środki na przyjęcie stypendystów. Pokryty jest koszt przyjazdu oraz całkowity koszt pobytu stypendysty. Może być nim doktorant studiujący kilka lat w Polsce. Stypendia dotyczą instytucji naukowych, ale też przemysłu - informacje PH3.

• środki na przyjęcie stypendystów z krajów rozwijających się (na okres do 6 miesięcy) - informacja „bursaries” PH1.

• środki na granty eksploracyjne i projekty kooperacyjne CRAFT dla małych i średnich przedsiębiorstw - informacja PH2.

KTÓRY TRYB FINANSOWY JEST NAJLEPSZY DLA POLSKICH INSTYTUCJI?

KE przewiduje kilka trybów finansowania uczestnictwa w projektach:

FC - „Full Cost” dla instytucji mających budżet analityczny (np. przedsiębiorstwa); 50% środków wnosi KE (dla projektów badawczych), 50% instytucja. Te 50% środków finansowych zwykle jest wnoszone w postaci kosztów pracy (kilka etatów pracowników oddelegowanych np. na 3 lata do pracy w projekcie). Narzut instytucji wynika z realnie poniesionych kosztów.

FF - „Full Cost Fixed Rate” jak wyżej, ale dla instytucji nie mających budżetu analitycznego, czyli uniwersytetów i większości instytucji badawczych w Polsce. Narzut jest ograniczony do 80% kosztów pracy.

AC - „Additional Cost” najkorzystniejszy tryb dla instytucji naukowych. Środki wnoszone przez instytucje są przeliczane na robociznę (osobomiesiące). Odpowiednia ilość osobomiesięcy musi pojawić się w planie pracy. Z KE rozliczmy tylko koszty dodatkowe (wynagrodzenie dla osób na kontraktach, podróże, aparatura, usługi obce). Ze środków KE nie mogą być płacone wynagrodzenia dla stałych pracowników - ich etaty są wniesione już jako aport do projektu.

KBN będzie wspierał każdą instytucję naukową dodatkową kwotą wynoszącą do 90% kosztów projektu, dla umożliwienia wypłaty wynagrodzeń dla pracowników na stałych etatach. Informacja - http://www.kbn.gov.pl/Pl-asc/pub/kbn/kryteria/uzup.html

GDZIE SZUKAĆ POMOCY?

W Polsce utworzonych będzie kilkanaście Regionalnych Punktów Kontaktowych (RPK). RPK będą nadzorowane przez KPK a ich zadaniem będzie udzielanie wszelkich informacji, doradzanie i poszukiwanie partnerów. Adresy RPK wraz z ich zakresem usług podane będą na stronie http://www.npk.gov.pl/adresy/siec-RPK.html

W KPK są osoby odpowiedzialne za poszczególne programy tematyczne (PT) i horyzontalne (PH). Udzielają one wszelkich informacji. Adresy są podane na stronie: http://www.npk.gov.pl/adresy/adresy.html

KE również przypisała do każdej akcji kluczowej kilku urzędników udzielających informacji. Adresy tych osób są zmieszczone w odpowiednich planach pracy (work programme).

LOKALNE PUNKTY KONTAKTOWE

Przewidujemy, że na każdej uczelni, wydziale, czy w instytucie zostanie wskazana osoba lub jednostka organizacyjna, która spełniałaby rolę Lokalnego Punktu Kontaktowego 5PR. LPK działałby jako przekaźnik wszelkich informacji dotyczących 5PR i pomagałby w przygotowywaniu projektów. LPK powinien zbudować wewnętrzną sieć informacyjną tak, aby docierać do wszystkich potencjalnych uczestników projektów europejskich z jego obszaru oddziaływania. LPK byłby utrzymywany z własnych funduszy jednostki. KPK będzie wspierać działania LPK przez nieodpłatne szkolenie pracowników, robocze kontakty i przekazywanie informacji. Adresy kontaktowe LPK znajdą się w naszej internetowej witrynie „Sieć KPK”.

Aby ustanowić LPK, kierownik jednostki powinien zwrócić się do Dyrektora KPK o akredytację Punktu. Należy podać krótki profil naukowy instytucji, adres osoby kontaktowej (e-mail, telefon) oraz wyrazić zgodę na upowszechnianie danych w internecie.